در واکنش به ویروس COVID-19

سخن مشاور مدیریت:

با شیوع ویروس کرونا و اعلام همه‌گیری جهانی، شاهد تغییرات اساسی در سبک زندگی مردم، الگوهای مصرف مشتریان و کسب‌وکارها هستیم. توصیه‌های بهداشتی و رعایت فواصل اجتماعی مصرف‌کنندگان را به سوی استفاده بیشتر از سرویس‌های آنلاین سوق داده است. همچنین تعطیلی یا کم شدن ساعات فروشگاه‌ها و مراکز خرید، ادارات و بانک‌ها، معادلات بازارها، برنامه‌ریزی‌های کشورها و کسب‌وکارها را برهم زده است. تا چه زمان باید در این شرایط به سربرد؟ چه اقدامات ضروری باید انجام داد؟ اثرات این پدیده بر بازار و کسب‌وکارها چگونه خواهد بود؟ از جمله سوالاتی است که ذهن عموم مردم و مدیران را درگیر کرده است. در نهایت این بحران نیز به پایان خواهد رسید، اما آیا کسب‌وکارها، بازارها و الگوی مصرف‌کنندگان نیز همانند شرایط قبل از شیوع خواهند بود؟

در پس هر تهدیدی فرصتی نهفته است و مقاله پیش رو از سایت گروه مشاورین بوستون (BCG) برای یاری‌رسانی به مدیران و رهبران کسب‌وکارها آماده شده است و در آن سوالات و اقداماتی که مدیران لازم است در حین این بحران به آن بپردازند را بررسی و نکاتی که باید به آن توجه نمایند معرفی کرده است.


تصمیم‌های بزرگ برای مدیران در زمان حال و سوال‌های ضروری در مورد زمان پس از آن


با شیوع ویروس Covid- 19 همه در حال تقلا کردن هستند. این شامل مدیران کسب‌وکارها نیز می‌شود. در روزهای گذشته ما سوالات زیادی از مدیران شنیده‌ایم و قدم‌هایی که آنان برمی‌دارند را مشاهده کرده‌ایم. پیشنهاد ما مجموعه‌ای از اقدامات فوری در کنار چندین سوال بنیادی سخت اما واجب است که مدیران عامل باید در این شرایط بپرسند:

چگونه برای اتفاقاتی که بعد از این همه‌گیری خواهد افتاد برنامه‌ریزی کنیم؟

شیوع Covid- 19 یک پدیده بی‌سابقه برای دولت‌ها، شرکت‌ها و جوامع می‌باشد. رهبران کسب‌وکارها می‌بایست بی‌درنگ و اورژانسی پاسخی مناسب دهند. این یکی از کلیدی‌ترین لحظات برای رهبران است که برخیزند و آنچه را که درست است برای حفاظت از افراد، مشتریان، و شرکت‌ها انجام دهند. مدیران عامل باید:

  • یک اتاق پاسخ سریع ایجاد کنید و ارتباطات را تعیین کنند.

همه رهبران نیاز به بروزرسانی روزانه (در بعضی موارد ساعتی) در مورد وضعیت بازار، وضعیت عملیات، فرآیندها و مسائل کلیدی که سازمان‌ها با آن مواجه هستند، دارند. لیست موضوعات مدام تغییر می‌کند. خیلی مهم است که یک اتاق پاسخ مجازی داشته باشید، یک محل کامل برای تصمیم‌گیران (که احتمالا آنلاین خواهد بود)، جایی که عضوهای اصلی چند‌ بار در روز بتوانند دور هم جمع شوند و قادر به کار روی مسائل باشند.

استراتژی ارتباطات در شرایط بحرانی را مشخص نمایید.

چه کسی با چه کسانی ارتباط داشته باشد و چه چیزهایی بگوید؟ با چه دوره تناوبی؟ مخاطبین شما افراد خود شما خواهند بود و قابل گسترش به مسئولان تیم‌ها، مشتریان و شریک‌های تجاری می‌باشند.

  • تنش بازارهای پرفروش، صورت سود و زیان و جریان وجوه نقدتان را بی‌آزمایید.

یک مدل با جزئیات آن از پنج بازار پرفروش خودتان را برای تخمین اینکه آن‌ها چگونه توسعه خواهند یافت و مشخص کردن تاثیرات در صورت سود و زیان شرکت تشکیل دهید. همراه با لیست موضوعات بحرانی، این مقوله نیز باید یک مدل چابک باشد و باید هر 48 ساعت تا پایان بحران بروزرسانی شود.

  • فوریت‌های تجاری را در ردیف جلویی وارد کنید.

حتی در این شرایط رکود شدید هم فرصت‌هایی برای رشد وجود دارند. این فرصت‌ها کجایند؟ بازارهای آنلاین؟ یا در بخش‌بندی انتخاب شده مشتریان یا در منطقه جغرافیایی؟ تیم‌های خط مقدم (افرادی که در مواجهه با مشتریان هستند) خود را مامور کنید فرصت‌ها را در هر جا یا هر زمانی که می‌توانستند پیدا کنند. آن‌ها نیاز است که یک مسیر سریع به سمت کانال‌های فروش آنلاین ساماندهی کنند تا شرکت را نه فقط برای کانال مشتریان بلکه برای همه فروش‌های B2B از حالت آفلاین به آنلاین ببرند.

اینجا نیز مدل‌های چابک و خلاقانه به کار میایند: اگر شما بدون محافظت بودید یا شرایط ناگهانی تغییر کرد، فرآیند تجاری باید سریعا پاسخ‌گو باشد. تنش‌های عاطفی اضطراری و واقعیت‌های کار از راه دور این وضعیت را سخت‌تر اما بسیار مهم‌تر می‌کنند.

  • به مشتریان خود وفادار بمانید.

وفاداری فقط موضوع خط‌مقدم شما نیست؛ یک امر مهم برای شما و تیم رهبری‌تان است. مشتریان شما تحت تنش‌هایی همانند شما هستند. اگر شما بتوانید به وفادارترین مشتریان‌تان به وسیله راه‌حل‌هایی متفاوت کمک برسانید، ارتباط‌‌تان بسیار مستحکم خواهد شد و این ارتباط نزدیک‌تر هنگامی که بحران‌ها پایان یافتند نیز ادامه خواهند داشت.

  • برنامه‌های عملیاتی احتمالی بسازید.

انعطاف‌پذیری سیستم فرآیندهای بحرانی برای ماموریت و بقای سازمان حیاتی است. حتی اگر بسیاری از فرآیندها را تمام کرده‌اید (برای مثال؛ شعبه‌های بانک خرده فروشان، برنامه‌های تولید)، سیستم‌های پشتیبان و آنلاین نیاز به ادامه فعالیت به منظور دستیابی به نیازهای مشتریان دارند. تعیین کنید که چه چیزهایی برای ایجاد و ماندگاری فرآیندها و زنجیره تامین نیاز است، که حتی شامل چگونگی انجام کارها توسط نیروهایی که به ویروس مبتلا شده یا بیمار هستند، نیز می‌شود.

  • از افرادتان محافظت نمایید.

 سلامتی و بهداشت به همه چیز مقدم است: اگر افرادتان سالم نباشند، شما دیگر شرکتی ندارید. تمرین‌هایی برای دورکاری انجام دهید، اما نه فقط به صورت ابتدایی بلکه چگونه به طور موثر و بهره‌ور می‌توانید با رعایت فواصل اجتماعی کار کنید.

  • با کارمندان‌تان در ارتباط باشید.

الان زمان آن است که هدف اصلی شرکت‌تان را به‌ کار گیرید و تاثیر رهبرانه بر کارکنان‌تان به طور مکرر داشته باشید. ترس‌ها و دلهره‌های افرادتان را شناسایی کنید. صادق و شفاف باشید و نگرانی‌هایشان را بشنوید و به آن‌ها یادآوری کنید که شما همه به عنوان یک تیم قدرتمند از پس این مسائل نیز برخواهید آمد. قدم‌هایی برای چالش‌های عملی بردارید; برای مثال از کارکنانی که از کودکان خود مراقبت می‌کنند حمایت کنید و برای فرزندان آن‌ها شرایط مدرسه در خانه در حالی که به مسئولیت‌های محل کارشان رسیدگی می‌شود، فراهم کنید.

تصمیم بگیرید که تا چه میزان می‌توانید در طول این شرایط پر‌استرس انعطاف‌پذیر باشید. مبتکر باشید. در چین، یکی از شرکت‌ها رقابت‌های آنلاین آوازخوانی، رقص و ورزش‌هایی از قبیل کلاس‌های یوگا برگزار می‌کند.-همه این‌های راه‌هایی برای ساختن باندهایی بین افرادی که در خانه مانده‌اند، می‌باشد. به یاد داشته باشید که به تشویق و تشخیص کارکنان نمونه ادامه داده و به آن‌ها نزدیک بمانید.


  • میزان خسارت را از هرجا ممکن بود کاهش دهید.

اقدامات قاطع و بدون هیچ افسوسی انجام دهید. افزایش حقوق و استخدام نیرو را متوقف کنید، افراد با عملکرد پایین را تعدیل نمایید، پول رویداد‌های کنسل شده را بردارید و بازاریابی را در طول هفته‌های اوج شیوع به طور قابل ملاحظه‌ای کاهش دهید. به طور هم‌زمان، هزینه‌های افراطی را شناسایی نمایید تا زمانی که بحران‌ها به پایان رسیدند اهرم آن‌ها را بکشید.

  • آیا مشخصا هزینه‌های بازاریابی و حتی بعضی از هزینه‌هایی که نموده‌اید را به منظور ذخیره برای بعد قطع یا کنسل خواهید کرد؟
  • آیا عرضه محصولات جدید را متوقف یا میزان عرضه آن را کاهش خواهید داد؟
  • آیا دفتر شرکت را خواهید بست؟
  • آیا خریدهای خود را به شدت کاهش خواهید داد؟
  • چقدر مطرح کردن یک خواسته از تامین‌کننده برایتان سختی دارد؟
  • امروز برای بدترین سناریو ممکن برنامه‌ریزی کنید. شما الان به بودجه کافی نیاز دارید.


  • بر روی مدیریت وجوه نقد تمرکز نمایید تا نقدینگی را تقویت کنید.

استراتژی مالی شما باید وجوه نقد را بالاتر از همه حفظ کند. ذخیره‌سازی کنید و پروژه‌های (CapEx :Capital Expenditures هزینه خریدهای بزرگ سرمایه‌ای، که در آینده از آن‌ها استفاده خواهد شد) را به تعویق بیاندازید و پروژه‌های (OpEx :Operating Expenditures هزینه‌های عملیاتی روزانه که برای ادامه فعالیت کسب‌وکار لازم داریم) را بزرگ‌تر کنید. بازپرداخت‌های شرکت را کاهش دهید. نقدینگی باید تنها تمرکز شما باشد. لازم است توجه کنید که کدام شریک‌های تجاری آن میزان برای زنجیره ارزش شما اهمیت دارند و آماده باشید که آن‌ها را حمایت کرده و به بقایشان در سازمان کمک کنید.

  • زودتر از همه اقدام کنید تا از مزیت‌ها استفاده ببرید.

فقط افراد خط‌مقدم شما نیستند که باید به دنبال فرصت‌ها باشند. حتی در زمان‌های دشوار نیز، باید دنبال راه‌هایی برای گرفتن سهم بازار در جاهایی که می‌توانید باشید؛ ممکن است در نتیجه تغییرات رفتاری مصرف‌کنندگان به سرویس‌های آنلاین یا کانال‌های جدید دیگر این اتفاق بیافتد یا بخاطر شرایط ایجاب شده بتوانید دارایی‌های پریشان (دارایی‌هایی که فروشنده آن مجبور به فروش با قیمت کمتر از ارزش آن است) برای سبدتان خرید کنید.

  • سیستم‌های IT را محکم کاری کنید.

وقتی بیشتر نیروی کار به دورکاری و دیگر فرآیندهای بحرانی مثل: بخش‌های مالی و سرمایه‌گذاری تکیه بیشتری روی ارتباطات مجازی کنند، زیرساخت‌های تکنولوژی شما تحت فشار زیادی خواهند رفت. فشارهای وارده بر بنیان فرآیندها ممکن است سیستم را برای حمله‌های سایبری آسیب‌پذیر نماید. از سیستم‌های فناوری اطلاعات (IT) و امنیت شبکه خود اطمینان حاصل کنید که برای چالش‌ها آمادگی دارند.

  • به یاد داشته باشید که بهترین خودتان باشید.

 وضعیت اضطراری به این معنی است که همه ما و سازمان‌هایمان فراخوانده شدیم که بیشترین نقش خودمان را در قبال جامعه انجام دهیم. اجتماع خودتان را به یاد داشته باشید و در جهت کمک به آن تلاش کنید. فرصت‌های کار عام المنفعه (Pro Bono) را شناسایی کنید. با این کار مهارت‌های سازمان را بهبود می‌بخشید و شهرت آن را در جامعه افزایش خواهید داد. این کار درستی برای انجام دادن است.

آن دسته گام‌های فوری ضروری هستند اما کافی نیستند. مدیران عامل نیاز دارند تا برای آنچه که بعد از اتمام شیوع اتفاق میافتد برنامه‌ریزی کنند. جهان پس از Covid- 19 بسیار متفاوت خواهد بود. تغییرات کلیدی‌تر چه چیزهایی هستند؟ موقعیت شرکت‌تان در آن وضعیت متفاوت چگونه خواهد بود؟ اینها سوالات اصلی برای ایجاد الزامات بلند مدت است که باید از خودتان بپرسید:

۱. شکل بازگشت به چه صورت است؟ V، U، L شکل یا هیچ‌کدام؟

چندین سناریو بازگشت محتمل است. چین در سناریو V شکل است. یک سرازیری تند و در پی آن بازگشت سریع به چیزی شبیه وضعیت عادی کسب‌و‌کارها. ژاپن، کره، هنگ کنگ و سنگاپور همگی مسیری همانند چین خواهند داشت. اروپا و ایالات متحده در مورد "خطی کردن منحنی" صحبت می‌کنند، کند کردن سرعت ابتلا مبتلایان به جای از بین بردن آن. خطی کردن منحنی ممکن است تنها گزینه در بعضی مکان‌ها باشد اما به معنی طولانی‌تر بودن بازه زمانی و طولانی شدن جبران چندین بخش برای چند سال است. مدیران باید نشانه‌های اولیه و روندهای توسعه را به منظور ارزیابی شکل بازگشت مشاهده و دنبال کنند و بعد از آن باید منابع شرکت و سرمایه‌گذاری را برای بازگشت هماهنگ نمایند.

۲. چه تغییراتی در محصولات رخ خواهد داد؟

تغییرات طولانی مدت بستگی به زمانی که شیوع ادامه‌دار و اثرات آن چقدر شدید خواهد بود، محتمل است.

  • آیا مصرف‌کنندگان به الگوهای رفتاری سابق‌شان بعد از اینکه شرایط به حالت عادی بازگشت، برخواهند گشت؟!
  • خریدهای خرده فروشی، شرکت در رویدادها‌؟ یا آیا آن‌ها آنلاین خواهند ماند ( و از دوره‌همی‌های جمعی دوری می‌کنند)؟
  • آیا فرصت‌های جدیدی مثل تعهد مجدد به سلامتی ایجاد خواهد شد؟
  • آیا مشتریان B2B الگوهای خریدشان را به انحصارا آنلاین تغییر خواهند داد؟
  • چگونه زنجیره تامین عمل خوهد کرد و با چه حفاظت‌های جدیدی همراه است؟
  • آیا الگوهای مسافرت در راستای تاثیر به کسب‌و‌کارها تغییر خواهند کرد؟
  • نقش‌های آینده رویدادهای حضوری و دیگر شکل‌های بازاریابی و ترویج چه خواهند بود؟
  • تقاضا برای سیستم‌های سلامت همه جانبه بیشتر و بیمه سلامت محتمل به نظر می‌رسد، با توجه به این، هزینه‌های بیمه سلامت چه تغییراتی خواهند کرد و اثرات آن تغییرات چه خواهد بود؟

در حال حاضر هیچ کدام از ما نمی‌تواند ادعا کند آینده چه خواهد شد. اما با اقدام سریع، گرفتن تصمیم‌های صحیح بموقع و پرسش سوال‌های بحرانی برای بلند مدت و انجام همه موارد در طول زمان شیوع شما و سازمان شما آمادگی بهتری برای آنچه رخ خواهد داد، دارد. ما شما را به بکارگیری یک چشم‌انداز رهبری و تصاحب این حقایق ترغیب می‌کنیم.

منبع: BCG

نظر شما درباره این مقاله چیست؟

ثبت ایمیل در خبر نامه

اگر از این مقاله خوشتان آمده ایمیل خود را وارد کنید تا مقالات مشابه را برایتان بفرستیم!

2/2 اعتبار مقاله باقیمانده در این ماه